INNE PRZEDMIOTY: Angielski, Polski, WOS, Geografia,

Prawosławie dziś

Prawosławie oznacza „prawowierność”, ortodoksję, czyli prawdziwą wiarę, nazwa rozpowszechniła się po VII soborze powszechnym w 787 roku. Współcześnie używa się również innych nazwy np.: Kościół prawosławny, wschodni, greko – katolicki, dyzunicki.

 

Kościół Wschodni, jak wspomniałam zwany prawosławnym wyodrębnił się z Kościoła powszechnego jeszcze w średniowieczu (XI XII wiek) na terenach wpływów kultury greckiej. Przyczyny takiego rozłamu (schizma wschodnia 1054 rok) tkwiły w dwóch czynnikach:

  • rywalizacja pomiędzy papieżem rzymskim , a patriarcha Konstantynopola o strefy wpływów i dominację w świecie chrześcijańskim.
  • różnice kulturowe (np.: w Rzymie dominował w liturgii język łaciński, w Konstantynopolu grecki), doktrynalne i w końcu liturgiczne.

 

Początkowo rozłam uważano za chwilowy, jednak trwa on do dziś. Na progu średniowiecza (V wiek) powstały cztery ośrodki administracyjne - patriarchaty, na czele których stał biskup (patriarcha):

  • patriarchat konstantynopolski – obejmuje dawne tereny Cesarstwa Bizantyjskiego,
  • patriarchat aleksandryjski – obejmuje prowincje egipskie,
  • patriarchat antiocheński – obejmuje Syrie,
  • patriarchat jerozolimski - obejmuje Jerozolimę.

Na terenach nawróconych na chrześcijaństwo tworzone był kościoły prawosławne autokefaliczne, czyli samodzielne i autonomiczne.

 

Podstawą wiary prawosławnych chrześcijan jest Biblia i Tradycja, która nakazuje uznawać jedynie postanowienia pierwszych siedmiu soborów. Do Tradycji prawosławni zaliczają również pisma ojców Kościoła „Kościół prawosławny (…) otacza szczególną czcią pisarzy z IV wieku n.e., a zwłaszcza tych, których nazywa „trzema Wielkimi Hierarchami”: Grzegorza z Nazjanzu, Bazylego Wielkiego i Jana Chryzostoma pisał mnich Kallistos.

 

Różnice pomiędzy Kościołem katolickim , a prawosławnym są widoczne do dnia dzisiejszego i dotyczą następujących kwestii np.:

  • różnica doktrynalna polegając na tym iż, według katolików Duch Święty pochodzi od Boga Ojca i jest jednym z trzech osób boskich, prawosławni odrzucają tę tezę (filioque);
  • pierwszeństwa apostoła Piotra w stosunku do innych apostołów,
  • Kościół prawosławny nie uznaje dogmatu Niepokalanego Poczęcia Matki Bożej (ogłoszony w grudniu 1854roku), uznając, że jako urodzona człowiekiem nie mogła być wolna od grzechu pierworodnego,
  • Kościół prawosławny nie uznaje również dogmatu Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny (ogłoszonego przez Piusa XII w 1950 roku);
  • Kościół prawosławny odrzuca dogmat o nieomylności papieża w kwestii wiary;
  • według prawosławia nie istnieje czyściec, a więc i dusza nie może oczyścić się z grzechów po śmierci;
  • w ujęciu prawosławnym prawdy wiary są niezmienne i nie mogą być udoskonalane przez człowieka.
Wspólną dla obu kościołów chrześcijańskich jest wiara, jej źródła oraz kult, chociaż w wypadku tego ostatniego elementu istnieją drobne różnice. W kościele prawosławnym podczas odprawiania liturgii, dużo większą wagę przywiązuje się do śpiewu, niż w Kościele katolickim warto zaznaczyć , że śpiew liturgiczny odbywa się bez użycia instrumentów muzycznych. Dużo większą rolę w tym Kościele prawosławnym odgrywa również kontemplacja. Kolejną przytoczoną tu różnicą może być nieco inny pogląd na temat kultu ikon, wyznawany przez wiernych prawosławia. Oba wyznania uznają jednak instytucję Kościoła za świętą i z tej świętości wypływa nieomylność nauczania.

 

Pozostałe różnice pomiędzy kościołem wschodnim (prawosławnym), a zachodnim (katolickim):

  • Kościół prawosławny uznaje siedem sakramentów: chrzest – jest dokonany przez trzykrotne zanurzenie w wodzie, nie polanie nią głowy jak praktykuje Kościół katolicki. Wraz z chrztem neofita przyjmuje bierzmowanie (w Kościele katolickim są to oddzielne ceremonie);
  • komunia – przyjmowana jest pod dwiema postaciami, (w Kościele katolickim najczęściej pod postacią chleba);
  • nie ma uznania odpustów;
  • celibat dotyczy jedynie biskupów, pozostali duchowni mogą wchodzić w związki małżeńskie.
Cechą charakterystyczną dla Kościoła prawosławnego jest uległość wobec władzy świeckiej oraz lojalność hierarchów wobec rządzących.

 

Istnienie dziś nurtu prawosławnego religii chrześcijańskiej w wielu państwach ma podłoże historyczne i tak:

  • w 1589 roku powstał patriarchat w Moskwie, a co za tym idzie Rosyjski Kościół Prawosławny,
  • w 1830 roku powstał autokefaliczny Kościół w Serbii,
  • w 1833 roku w Grecji,
  • w1859 roku w Rumunii,
  • w 1872 roku w Bułgarii,
  • w 1922 roku w Albanii,
  • w 1925 roku w Czechosłowacji,
  • w Polsce Autokefaliczny Kościół Prawosławny został zarejestrowany w 1925 roku, działa do dziś, składa się z czterech diecezji warszawsko-bielskiej, białostocko-gdańskiej, łódzko-poznańskiej i wrocławsko-szczecińskiej. Liczy przeszło 150 parafii liczących prawie 400 tyś. wyznawców. 13 V 1998 arcybiskup Sawa, ordynariusz prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej, został wybrany przez Sobór Biskupów zwierzchnikiem Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Kościół prawosławny dzieli się na autokefaliczne Kościoły lokalne oraz kościół krajowy. Struktura każdego Kościoła autokefalicznego, posiadającego własne organa o znaczeniu ogólnokościelnym jest następująca:

  • sobór krajowy mianuje biskupa najwyższej rangi, np.: metropolitę (Albania, Polska, Słowacja, Czechy lub jak w wypadku Rosji, Gruzji, Rumunii, Serbii, Bułgarii patriarchę,
  • synod – jest to organ kolegialny rady przybocznej głowy Kościoła lub biskupa diecezjalnego. Synod tworzą biskupi, kler i wierni, jego zadaniem jest rozstrzyganie spraw społeczno-kościelnych i gospodarczych.

Administracyjnie Kościół prawosławny podzielony na diecezje na czele z biskupami ordynariuszami, następnie diecezje dzielą się na okręgi – dekanaty, którymi kieruje z dziekan. Dekanat składa się z parafii, z proboszczami i wikariuszami. Przy proboszczu działa rada parafialna. Kapłanów mianuje i konsekruje biskup, biskupi są mianowani przez głowę Kościoła na wniosek synodu albo soboru. Konsekracja biskupa jest dokonywana przez co najmniej dwóch jego zwierzchników.

 

Zgodnie z szacunkami określa się, że prawosławie wyznaje ponad 180 mln ludności, w tym na terytorium byłego ZSRR 80 mln, w Rumunii 14 mln, w Grecji 10 mln, w byłej Jugosławii 9 mln (głównie Serbowie, Czarnogórcy, Macedończycy), w Bułgarii 6 mln, w Stanach Zjednoczonych 4 mln. Ponadto wyznawcy prawosławia żyją w Azji Środkowej i Wschodniej oraz  w Chinach, Korei i w Japonii. Prawosławie czynnie uczestniczy w światowym ruchu ekumenicznym.

Charakter prawosławia

  • Charakter prawosławia

  • Zamknij

    W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej na6.pl/cookies.pdf.