Zamknij

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej na6.pl/cookies.pdf.

na6.pl

Uniwersytety

epoka: Średniowiecze

dział: Osiągnięcia cywilizacji

  • Początki średniowiecznych uniwersytetów
  • Rozmieszczenie uniwersytetów w Europie
  • Akademia Krakowska
  • Początki druku
  • Rozmieszczenie uniwersytetów w Europie

    Największa ilość uniwersytetów znajdowała się na terenie Włoch, Francji, Niemiec oraz Hiszpanii i Portugalii, najszybciej powstawały one w XII i XIII wieku. Oto nazwy państw i miejscowości, w których istniały uniwersytety oraz daty ich założenia.

     

    Na terenie państwa włoskiego istniały następujące uniwersytety:

    • Bolonia XI wiek (1085 rok). W 1154 z rąk cesarza Fryderyka I Barbarossy uniwersytet otrzymał przywileje nauczania prawa rzymskiego i kanonicznego oraz wyłączenie studentów spod sądownictwa miejskiego. W XIV wieku nauczano tam sztuk wyzwolonych tzn.: medycyny, filozofii, arytmetyki, astronomii, logiki, retoryki, gramatyki, wprowadzono nauczanie greki i języka hebrajskiego. Od 1364 zaczęto nauczać teologii.
    • Salerno XII wiek,
    • Modena 1175 rok,
    • Regio około 1188 roku,
    • Vicenza 1204 rok,
    • Arezzo 1215 rok,
    • Padwa 1222 rok, założony został uniwersytet przez grupę profesorów, którzy w poszukiwaniu większych swobód opuścili uniwersytet boloński i założyli nowy. Pierwsze nauczane przedmioty to prawoznawstwo i teologia. W 1399 roku oddzielono dwa kierunki : pierwszy to prawo cywilne, kanoniczne i teologia, (mówiono o uniwersytecie legistów) drugi kierunek to pozostałe nauki, czyli astronomia, dialektyka, medycyna, gramatyka, filozofia i retoryka (uniwersytet artystów),
    • Neapol 1224 rok,
    • Vercelli 1228 rok,
    • Tuluza 1229 rok,
    • Siena 1246 rok,
    • Piacenza 1248 rok,
    • Rzym 1303 rok,
    • Perugia 1308 rok,
    • Treviso 1318 rok,
    • Verona 1339 rok,
    • Piza 1343 rok, początkowo funkcjonowały tu 4 wydziały: teologia, prawo cywilne i kanoniczne oraz medycyna, jednak po zajęciu Pizy przez Florencję uniwersytet zamknięto. Wznowił działalność dopiero po decyzji Wawrzyńca Medyceusza, który był władcą Florencji.
    •  Florencja 1349 rok,
    • Pawia 1361 rok,
    • Ferrara 1390 rok,
    • Turyn 1405 rok,
    • Catania 1444 rok.

     

    Na terenie Francji w średniowieczu istniały następujące uniwersytety:

    • Paryż XII wiek (około1200 rok) – powstał tu Uniwersytet Paryski połączony następnie z Sorboną, (La Sorbonie - nazwa tradycyjna) jednym z najstarszych uniwersytetów we Francji. Jako pierwszy przedmiot wykładowy wybrano w nim teologie i filozofie scholastyczną, dopiero później wprowadzono kolejne nauki wyzwolone,
    • Montpellier XII wiek,
    • Orlean XIII wiek,
    • Anders 1229 rok,
    • Tuluza 1229, 1233 rok,
    • Awinion 1303 rok,
    • Cahors 1332 rok,
    • Grenoble 1339 rok,
    • Orange 1365 rok,
    • Aix 1409 rok,
    • Dole 1422 rok,
    • Poitiers 1431 rok,
    • caen 1432,1437 rok,
    • Bordeaux 1441 rok,
    • Palence 1452, 1459 rok,
    • Nantes 1460 rok,
    • Bourges 1464  
    • Besancon 1485 rok.

     

    Na terenie Niemiec istniały następujące uniwersytety:

    • Erfurt 1379, 1392 rok,
    • Heidelberg 1385 rok,
    • Kolonia 1388 rok,
    • Würzburg 1402 rok,
    • Lips 1409 rok,
    • Rostock 1419 rok,
    • Trewir 1454,1473 rok,
    • Greifswald 1456 rok,
    • Freiburg 1455 rok,
    • Ingolstadt 1459, 1472 rok,
    • Lunenburg 1471 rok,
    • Moguncja 1476 rok,
    • Tybing 1476 rok,
    • Frankfurt nad Odrą 1500 rok,

    W średniowiecznej Hiszpanii i Portugalii działały następujące uniwersytety:

    • Palencja około 1208 – 1209 roku (niektóre źródła podają 1212 rok),
    • Salamanka około 1227 – 1228 roku,
    • Walencja 1246 rok,
    • Sewilla 1256 rok,
    • Combra 1290 rok,
    • Lizbona 1290 rok,
    • Lerida 1300 rok,
    • Valladolid 1346 rok,
    • Perpignan 1350 rok,
    • Huesca 1354 rok,
    • Barcelona 1450 rok,
    • Saragossa 1474 rok,
    • Alcala de Benares 1482 rok,
    • Palma 1483 rok,
    • Siqenza 1489 rok,
    • Aleala 1499 rok,
    • Palencia 1500 rok.

     

    Oprócz wyżej wymienionych państw uniwersytety działały również w:

    Wielkiej Brytanii:

    • Oxford 1167 -1168 rok, (niektórzy podają datę 1214, kiedy to legat papieski nadał uniwersytetowi kartę praw i ustanowił urząd kanclerza). Jest to najstarszy anglojęzyczny uniwersytet na świecie. W XIII i XIV wieku na uniwersytecie najszybciej rozwijały się nauki matematyczno-przyrodnicze.
    • Cambridge 1209 rok. Z budynków XIII wiecznych zachowała się tylko niewielka część, która dziś służy za jadalnie. oba uniwersytety angielskie określane są wspólną nazwą Oxbridge.

    Szkocji:

    • S.Andrews 1413 rok,
    • Glasgow 1450 rok,
    • Aberdeen 1494 rok,

    Niderlandach:

    • Louvain 1425 rok,

    Szwajcarii :

    • Genewa 1365 rok,
    • Bazylea 1459 rok,

    Czechy:

    • Praga 1348 rok – Uniwersytet Karola, zorganizowany według wzoru sorbońskiego. Mogli w nim studiować studenci z Polski i Litwy, ponieważ Jadwiga ufundowała jedno z kolegiów.

    Austria:

    • Wiedeń 1365 rok,

    Polska:

    • Kraków 1364 rok, Akademia Krakowska założona przez Kazimierza Wielkiego.

    Węgry:

    • Pecs 1367 rok,
    • Buda 1389, 1395 rok,
    • Preszburg (Bratysława) 1465 – 1467 rok,

    Szwecja:

    • Uppsala 1477 rok,

    Dania:

    • Kopenhaga 1478 rok.

    Na przełomie XV i XVI wieku Europa łacińska liczyła już przeszło sześćdziesiąt uniwersytetów, wyrosłych z doświadczeń średniowiecza. Wszystkie uniwersytety prowadziły ze sobą ożywione kontakty zarówno wśród studentów, jak i profesorów. Poważnym ułatwieniem w komunikacji był wspólnie używany język łaciński. Zarówno wykłady, jak i prace naukowe były prezentowane w języki łacińskim.

    Małgorzata Grządziel