Rozwój terytorialny Rusi

Rozwój terytorialny Rusi w okresie średniowiecza przedstawia się w następujący sposób:

• ziemie nad Dniestrem zalążkiem państwa ruskiego; powstanie państwa plemiennego ze stolicą w Kijowie (IX w.)
• rozbicie państwa Chazarów (966-967), włączenie ich ziem do państwa; założenie grodu Tmutorkań, który miał być punktem wypadowym przeciwko Grekom mieszkającym na Krymie
• zdobycie Przemyśla i Czerwienia (981) przez Włodzimierz Wielkiego
• przyłączenie Grodów Czerwieńskich za panowania Jarosława Mądrego
• rozciągnięcie zwierzchnictwa na plemiona estońskie i łotewskie przez Jarosława Mądrego
• umocnienie w XII w. panowania ruskiego na terenach nad Oką, Klaźmą, Moskwą i górną Wołgą (panowanie Włodzimierza Monomacha)
• kształtowanie się dwóch ośrodków władzy państwowej w okresie rozbicia dzielnicowego na terenie księstwa halickiego i wokół Moskwy
• powstanie Księstwa Moskiewskiego w XIII w.
• wcielenie Niżnego Nowogrodu oraz części obszaru nad górną Wołgą do Księstwa Moskiewskiego (1393 r.)
• zajęcie Wielkiego Nowogrodu przez Iwana III (1478 r.)
• wcielenie do państwa ruskiego Wielkiego Księstwa Twerskiego (1485 r.)
• zajęcie i aneksja Pskowa do państwa ruskiego (1510 r.)
• wcielenie Wielkiego Księstwa Riazańskiego (do 1520 r.)